Help:Gebruik van categorieën

Uit DutchJoomla! Wiki

Op een pagina ziet u soms een link Categorieën staan. Dit betekent dat de pagina op een of meer lijsten met pagina's van vergelijkbare onderwerpen staat. Deze lijst kunt u zien door de naam aan te klikken. In Categoriënlijst is een overzicht van alle bestaande categorieën. En in het Categorieënschema is een poging tot sortering hiervan voorgesteld.

Pagina's in een categorie zetten

Om een pagina in een bepaalde categorie te plaatsen, plaatst u simpelweg de tekst [[Categorie:Naam]] ergens in de pagina. De gewoonte is om dit onderaan te doen. Mocht je je pagina anders gealfabetiseerd hebben, dan kun je een | gebruiken, bijvoorbeeld [[Categorie:Componenten|DOCMan]] op Mambo DOCMan. Dan komt Mambo DOCMan onder de D te staan, ipv. onder de letter M (van Mambo).

LET OP: Categorienamen zijn Case Sensitive!

Het is ook mogelijk om in plaats van "DOCMan" alleen de letter "D" the gebruiken om te zorgen dat Mambo DOCMan onder de D komt te staan. Het is dan overigens de consensus om voor deze letter (of voor de beginletter van het woord) een hoofdletter te gebruiken. Doet u dit niet dan ontstaan er twee sorteervolgordes, eerst met de hoofdletters A-Z en dan met de onderkastletters a-z, en dat is verwarrend voor de gebruiker. Als U denkt dat een pagina niet volgens de standaardalfabetisering een plaats dient te vinden maar bijvoorbeeld over een meta onderwerp gaat en dus helemaal vooraan in de lijst dient te staan, dan kunt U in plaats van een letter ook een sterretje "*" een uitroepteken "!" of een spatie " " gebruiken. Echter de algemene voorkeur lijkt te zijn om een spatie te gebruiken.

Plaats niet te veel categorieën op 1 pagina. De meeste pagina's zijn met 1 of 2 categorieën wel goed ondergebracht. Heeft u er duidelijk meer nodig, beoordeel dan of er categorieën bij zijn waar ze maar zijdelings mee te maken hebben en haal deze weg. Of kijkt u of die categorieën wellicht subcategorieën van andere categorieën op de lijst zijn. Zie verderop voor een detaildiscussie.

De Categoriepagina

De categoriepagina zelf bestaat uit:

• Een wikitekst
• Een lijst van subcategorieën
• Een lijst van pagina's

De wikitekst hoort op de pagina, maar maak deze niet lang. Maak er maar iets van dat op een 'normale' pagina een klein beginnetje beschouwd zou worden, voornamelijk een definitie van het onderwerp. Normaal gesproken is er een gewone pagina met hetzelfde onderwerp, verwijs daarheen voor meer informatie.

Topcategorie

Er is een topcategorie: Categorie:Alles. Iedere subcategorie die niet logisch in een andere categorie past hoort in de categorie Alles te worden geplaatst. Zo wordt het mogelijk om hiërarchisch te zoeken via deze categorie-pagina.

Subcategorieën

Als op een categorie-pagina X zelf een categorie-link naar Categorie:Y wordt geplaatst, dan geldt X als een subcategorie van Y. Het idee daarbij is dat alles wat in categorie X thuishoort, ook automatisch in de categorie Y thuishoort. Op deze wijze kan men al te grote categorieën verder onderverdelen in meer handzame categorieën.

Als een artikel in een subcategorie zit, zit het impliciet in alle supercategorieën. Dat betekent dat het niet expliciet in alle supercategorieën hoeft te worden geplaatst. Zouden we die beperking niet maken, dan werd de lijst van categorieën wel erg lang, en ook de lijst van artikelen in de topcategorieën (Alle artikelen zouden in Categorie:Alles staan, een tamelijk lange lijst). Het zoeken wordt dan echt onmogelijk. De normale gang van zoeken in categorieën is dat je bovenaan begint. Via Categorie:Alles, Categorie:Techniek, Categorie:Verkeer en vervoer, Categorie:Vervoer kom je op Categorie:Vervoermiddel. Elk artikel moet dan voorkomen op een categoriepagina, of op een of meer subcategorieën, maar zeker niet op allebei.

Om deze weg naar de "laagste" subcategorie inzichtelijk te maken, wordt gebruik gemaakt van Broodkruimelnavigatie; als een artikel in een bepaalde categorie geplaatst wordt, is op die manier eenvoudig te zien in welke supercategorieën het artikel nog meer zit.

Veel categorieën

De lijst van categoriën wordt erg lang. Maar dat is geen probleem want dat wordt toch niet de manier om te zoeken. Maak gerust een nieuwe categorie.

Probeer zo te denken: kan ik meerdere pagina's bedenken die nu al in wikipedia NL staan, en die in die nieuwe categorie horen? Een categorie met maar één artikel is niet zinvol; een handvol als minimum is een redelijke norm. Dus geen Categorie:Orgel met meer dan 2500 pijpen in kerken van Biggekerke, maar misschien wel een Categorie:Nederlands kerkgebouw van voor 1600.

Bij het maken van de nieuwe categorie hoort ook het plaatsen van de categorie in de hiërarchie. Kijk rond in de bestaande categorieën om te zien waar de nieuwe categorie thuishoort. Categorie:Nederlands kerkgebouw van voor 1600 zou bijvoorbeeld in Categorie:Nederlands kerkgebouw en in Categorie:Kerkgebouw van voor 1600 horen. Maar: Alléén als die categorieën al bestaan, want anders staat er alleen één subcategorie in, en dat is minder dan een handvol.

Categorienaam

Voor de naam van een categorie-pagina gelden veel van de zelfde regels als voor artikelen: bijvoorbeeld liever geen afkortingen. Wel loont het om hier beter over na te denken, want een categorie-pagina kan men niet zomaar een andere titel geven.

Enkelvoud
Vooralsnog is er op DutchMamboWiki de conventie om categorieën zoveel mogelijk in enkelvoud te schrijven, tenzij dit hele rare situaties gaat opleveren.

• Bijvoorbeeld: categorie:Rivier in Nederland en niet categorie:Rivieren in Nederland
• Bijvoorbeeld: categorie:Fictief persoon en niet categorie:Fictieve personen

Wel een meervoudsvorm...

• Bij lijstjes zoals categorie:Lijsten van personen
• Bij uitzonderlijke namen die eigenlijk alleen in meervoud te gebruiken zijn, bijvoorbeeld categorie:Kikkers en padden , deze onderverdeling van dieren kan moeilijk Kikker en Pad worden genoemd.

Een categorienaam moet uniek zijn, maar niet op zich hiërarchisch. Onder Categorie:Staatshoofd kan wel een Categorie:Koning, maar die moet beslist geen Categorie:Staatshoofd - Koning heten.

Vragen

Kan een artikel in meerdere categorieën staan?

Ja.

Hoe kom je aan meerdere categorieën als we de regel dat een artikel niet expliciet in een supercategorie mag komen strikt hanteren? Nou, chemicus hoort in Categorie:Beroep zowel als Categorie:Scheikunde (maar niet in Categorie:Exacte wetenschap en Categorie:Wetenschap , want daar maakt de hele Categorie:Scheikunde al deel van uit). Er zijn niet genoeg chemische beroepen in Wikipedia NL om een Categorie:Scheikundig beroep zinvol te maken.

Een ander voorbeeld is het begrip penis dat in Categorie:Anatomie en Categorie:Seksualiteit thuishoort: die twee categorieën hebben namelijk op zich niets met elkaar te maken, en de doorsnede Categorie:Anatomie en Categorie:Seksualiteit is zinvol (zo zinvol dat het misschien ooit wel een nieuwe subcategorie kan worden....). Maar penis hoort weer niet direct in Categorie:Geneeskunde want daar staat de hele anatomie al onder.

Hoort artikel X in categorie X?

Soms wel, soms niet.

• Waarschijnlijk niet als X een categorie is van het type is een

Rivier is geen Categorie:Rivier . De Rijn is een Categorie:Rivier , en Rivier zou in Categorie:Oppervlaktewater of iets dergelijks horen.

Een ander voorbeeld is scheikundige : Scheikundige hoort in Categorie:Beroep , maar niet in Categorie:Persoon , Categorie:Wetenschapper of Categorie:Scheikundige .

• Waarschijnlijk wel als X een categorie is van het type hoort bij of heeft te maken met.

Voorbeelden zijn Categorie:Scheikunde en Categorie:Amsterdam . Daar is het vermelden van X een stuk logischer.

Niet omdraaien!

Het is soms verleidelijk om categorieën om te draaien. Je zou bijvoorbeeld Verenigde Naties in Categorie:Thailand willen zetten, omdat Thailand in de Verenigde Naties zit. Dit is echt niet de bedoeling. Als je de vorige zin goed leest zie je dat Thailand in Categorie:Verenigde Naties hoort, en niet andersom.

Mocht het je te doen zijn om een lijst van organisaties waarbij Thailand is aangesloten, dan is het beter zo'n lijst expliciet op de pagina Thailand te maken.

Speciale functies

Categorieën worden ook voor andere doeleinden gebruikt. Zo maakt de link Categorie:Doorverwijspagina op elke doorverwijspagina automatisch een lijst van doorverwijspagina's aan, wat het probleem oplost dat er vaak doorverwijspagina's worden aangemaakt zonder ze op Wikipedia:Doorverwijspagina te vermelden.

Lijsten in DutchmamboWiki

Via de speciale categorie Categorie:Wikipedia:Lijsten kan een gebruiker van de ene lijst van onderwerp xxx gemakkelijk naar een soortgelijke lijst van onderwerp yyy komen. Dit biedt dus een extra navigatiemiddel tussen gelijksoortige pagina's.